In oktober vertelde ik jullie over m’n reis door Oeganda: de boeren, de coöperatieven en al het werk dat bij een kopje koffie komt kijken. Wat ik toen nog niet kon zeggen was of die koffie ook effectief in Lier zou geraken. Ondertussen weten we al meer: de container is vertrokken en als alles goed gaat staat deze koffie in september / oktober in de zaak.
Rwandaro
De koffie komt van de Rwandaro coöperatieve in Rubirizi, in het zuidwesten van Oeganda — één van de plekken die we tijdens de reis bezochten. Zo’n 1.700 boeren zijn er aangesloten, vaak kleine plantages waarvan de helft van hen niet meer dan 20 are bewerkt — een grote tuin dus. Op zo’n 1.550 meter hoogte staan de variëteiten SL14 en SL28. De SL14 staat typisch op lager gelegen gebied dan de SL28, die laatste is dan ook doorgaans iets betere kwaliteit.
Rwandaro verwerkt uitsluitend naturals: de bessen drogen in hun geheel op “raised drying beds”, grote gestapelde bedden met netten waarop de bessen voor een 2 à 3 weken drogen. Elke dag worden ze gekeerd en regelmatig meten ze tot de bessen juiste vochtigheidsgraad hebben.
Nadien rusten de bessen nog verder tot ze in de hulling machine gaan om te “ontpellen”. Bij naturals moeten twee lagen tegelijk weg: het gedroogde vruchtvlees én het perkamentlaagje eromheen. Een hulling machine breekt en verwijdert die lagen. Wat overblijft is de groene boon (nog met een dun silver skin, dat gaat er pas af tijdens het branden).
Bij het cuppen van de stalen kwamen we uit op perzik en jasmijn. Niet meteen wat je verwacht als je “Oeganda” hoort, daarom zijn we er ook zo enthousiast over.
De eerste testen
Eind april kregen we de eerste stalen groene bonen binnen via Gosling Coffee.
Samen met CrossRoast hebben we de bonen gekeurd: vochtigheid gemeten, kwaliteit nagekeken, defecten geteld. Begin juni volgden de eerste roasting proefbatches op een Aillio. We kozen voor een lichtere brand, gericht op filterkoffie, zodat het fruitige karakter er beter zou uitkomen.
Kort daarna zijn we met de gebrande koffie aan de slag gegaan in de koffiezaak en hebben we alle samples ge-cupped en beoordeeld op zoek naar “the one” ;).
De lange weg naar hier
Ondertussen is de “echte” koffie aan haar reis bezig. Per vrachtwagen van Kampala naar de haven van Mombasa (3) in Kenia, dat alleen al is een dikke week onderweg. Daar wacht de container op een plek op een schip. Sinds de problemen in de Rode Zee varen vrachtschepen niet meer door het Suezkanaal maar helemaal rond Kaap de Goede Hoop. Reken zo’n 8 weken varen, plus nog de (douane-) inklaring in de haven van Rotterdam (5) en het laatste stuk over de weg. Je ziet, de koffie legt nogal wat kilometers af voor het bij jou in de tas zit.
geografisch lijkt het absurd dat de koffie eerst oostwaarts naar Colombo / Sri Lanka (4) gaat om daarna weer westwaarts rond Afrika te varen. De reden is dat dit geen rechtstreekse route is, maar een overslag.
Mombasa (3) is een relatief kleine haven. Er varen weinig tot geen schepen rechtstreeks van Mombasa naar Noord-Europa. In plaats daarvan werkt containervervoer via een hub-and-spoke systeem:
- Een kleiner “feeder”-schip brengt de container van Mombasa naar een grote hub-haven.
- Colombo (Sri Lanka) is zo’n mega-hub — een van de grootste overslaghavens van de Indische Oceaan. Daar staan enorme hoeveelheden containers te wachten die gebundeld worden.
- In Colombo gaat de container op een groot intercontinentaal schip dat wél de lange lijn Azië → Europa vaart. Dat schip komt uit Azië, passeert Colombo, en vaart dan rond Kaap de Goede Hoop naar Rotterdam (5).
Wat verdient de boer?
Nu is het eindelijk zo ver waar ik al jaren van droomde. De werkelijke prijsverdeling van de koffie doorheen heel de keten. Wie verdiend wat, hoeveel krijgt de boer, de coöperatieve, wat kost het transport, etc. We hebben exacte cijfers, zwart op wit, ook de minder comfortabele. Daarover vertellen we volgende keer meer wanneer de koffie aangekomen is.
Wil je erbij zijn wanneer we de koffie voor het eerst schenken? Schrijf je in op de nieuwsbrief of volg ons op Instagram, dan verwittigen we je.